Een kritische blik op Heidegger, Was ist Metaphysik? (deel 2)

In mijn bespreking van de eerste paragraaf van Heideggers oratie Was ist Metaphysik? bleek dat Heideggers poging om, via een positivistische karakterisering van de wetenschap naar de metafysische vraag, naar het niets over te stappen mislukt. Bovendien kwam ook deze formulering van de wetenschap als betrokken op 'het zijnde - en verder niets' duister voor, aangezien niet duidelijk is wat met 'het zijnde' bedoeld wordt, anders dan het onderwerp van een zin. Charitatief las ik hierin dat de wetenschap het onderwerp van haar beweringen op een nieuwe wijze ter sprake heeft gebracht. Of en hoe dit met 'het niets' in verband gebracht kan worden, is nog de vraag.

De uitwerking van de vraag 'wat is het niets' (II)

In de tweede paragraaf zegt Heidegger de vraag 'hoe staat het met het niets?' te gaan uitwerken. Na het uiteen-zetten (nou ja, entfalten) in de eerste, het uit-werken (ausarbeiten) in de tweede paragraaf. Zetten of werken heeft een bepaald doel. Het uiteen-zetten beoogde de metafysica staande te houden in een tijd van wetenschap, door die wetenschappers voor te houden dat ze zich verhouden tot 'het niets', waar niet zij maar de filosofen iets van zeggen kunnen. Bij het uit-werken moet de almacht van 'de logica' worden

Recent

Beckett, Krapp’s Last Tape (snelrecensie)

Ik bezocht vanmiddag een uitvoering van Beckett's Krapp's Last Tape. Het stuk begon niet op tijd en het oudere echtpaar naast me - type: meegebrachte metalen drinkbus om medetoeschouwers optimaal te storen - waren daar knap ontstemd over. De heer stond op om te vragen wat er scheelde. Bij een Beckett-toneelstuk niet kunnen wachten tot het begint (het plot! de actie!), dat

Een kritische blik op Heidegger, Was ist Metaphysik?

De onthulling van Heideggers antisemitische uitspraken is weliswaar geen weerlegging van zijn gehele denken, maar wel van zijn filosofische methode. Als je, levend in een dictatuur waarvan je weet dat ze joden uit de maatschappij weert, gewelddadig belaagt en wegvoert, zonder enige spoor van twijfel of zelfkritiek antisemitische beweringen verweeft in je filosofische denken, dan is je benadering van filosofie fundamenteel gebrekkig. Dit treft

Het seksisme van de nieuwe ‘Denkeres’ des Vaderlands

De nieuwe Denker des Vaderlands Marli Huijer presenteert zich als 'Denkeres' des Vaderlands. Zij beweert dat er wat betreft filosofisch nadenken er een verschil is tussen mannen en vrouwen. Zij zegt hierover:
"Vrouwelijke filosofen brengen andere thema's in, met eigen accenten. Zo had Hannah Arendt het over 'nataliteit', geboortelijkheid, terwijl filosofen van Plato tot Heidegger de sterfelijkheid centraal stelden."

Houellebecq, Soumission

(Let op: spoilers) De hoofdpersoon in de boeken van Michel Houellebecq is meestal een vreugdeloze, trieste, gedeprimeerde, libidineus gefrustreerde, eenzame en ideologisch indifferente cultuurpessimist. De verbinding van het eigen ongeluk met een pessimistische cultuurkritiek heeft vaak een zeer geestig effect. Alsof iedereen onvermijdelijk net zo slecht gestemd is als de ik-persoon.

Oplossingen

Nadat Houellebecq in zijn eerste boek Extension du domaine de la

Populair

De mens en het economisch totaalbeheer van de aarde

Men houdt hem voor een wagneriaans romanticus, zei Pierre Boulez over Mahler, maar ik hoor bij hem het begin van de hedendaagse klassiek muziek. Van Nietzsche zou hetzelfde gezegd kunnen worden. Een treffend voorbeeld van Nietzsches actualiteit is de beroemde nagelaten notitie 'Die Nothwendigkeit zu erweisen' (KSA 12:10[17], zijn spelling is minder hedendaags). Nietzsche bezint zich op

Een fenomenologie van de hedendaagse klassieke muziek

De hedendaagse klassieke muziek - zoals het onhandig heet - heeft de melodie losgelaten. Met de 'emancipatie van de dissonant' (Schönberg) is ook de luisterervaring veranderd. In het verleden ontstond er nogal eens tumult bij de première van een ongehoord stuk. Le Sacre du Printemps is het bekendste geval. Tegenwoordig hoeft men geen gendarmes op te trommelen om het publiek

Het echte leven

Het thema van de Maand van de Filosofie is dit jaar 'het echte leven'. De nadruk ligt bij de meesten op echt. Zo is het essay getiteld Echte vrienden. In het dagelijks leven horen we: 'Voetbal is voor gecoiffeerde vedetten met gevijlde nagels. Nee, wielrennen is het echte leven', 'Deze roman toont het echte leven', 'Zij kennen elkaar niet alleen

Waarheid als zelfmededeling

God is zintuiglijk niet vast te stellen

Het is tegenwoordig algemeen bekend: God bestaat niet. God kunnen we immers niet horen, niet zien, niet ruiken, niet proeven en niet aanraken. ‘God’ is kortom niet zintuiglijk vast te stellen.

God is intellectueel niet vast te stellen

In sleutelparagraaf 20 van zijn boek Gelatenheid bespreekt Gerard Visser Eckharts preek Quasi stella matutina.