Constant, New Babylon

Het Gemeentemuseum Den Haag heeft in de permanente opstelling enkele maquettes van Constant Nieuwenhuys' project New Babylon. Deze zomer stelt het museum het gehele project ten toon. Toen ik de maquettes voor het eerst zag, trof me de discrepantie tussen de bijgeleverde teksten en de werken zelf. Uit de teksten bleek Constant het project als een schets van utopische toekomst te zien, waarin de automatisering het dagelijks werk heeft overgenomen en iedereen een homo ludens is. Deze spelende mens krijgt binnen de voorgestelde architectuur de ruimte voor 'kollektieve kreativiteit'. De maquettes zelf echter bestaan uit enkele niveau's van acrylaat, ijzerdraad en metaal, voornamelijk in grijs en zwart. Het lijkt het meest op futuristische sovjet-architectuur: de nadruk op transparantie, openheid, speelveld moet de paranoïde angst door de totalitaire onderdrukking verhullen.

Architectuur van de verhullende onthulling

De verhullende onthulling is een bekend ontwerppatroon in de architectuur. In onze kapitalistische maatschappij worden kantoren gebouwd van glas en ingedeeld in open ruimten, onder het mom van transparantie en openheid. Deze gebouwen worden in beslag genomen door bijvoorbeeld banken, die geld met geld vermeerderen op een wijze die voor de passant verre van doorzichtig is. Zelfs geheel niet, want al het geld is virtueel: ontastbaar en onzichtbaar. Constants ontwerp doet ook denken aan

Recent

Huijer en Van Hees, Wij zijn allemaal migranten: een pleidooi voor Europese openheid

Ter gelegenheid van de Maand van de Filosofie met het thema 'Over de grens' publiceerden 'Denker des Vaderlands' Marli  Huijer en hoogleraar ethiek Martin van Hees een manifest: Wij zijn allemaal migranten: Een pleidooi voor Europese openheid. Zij wisten bovendien 182 academici en bekende Nederlanders te strikken om dit manifest te ondertekenen. Ik ga in dit stuk niet in op de
 

Paul van Tongeren, Nietzsche

Met filosofie beginnen is een hachelijke opgave. Er is geen eenvoudige basis waarmee je kunt starten en vervolgens op voort kunt bouwen. Filosofie is bovendien niet geschikt voor snelle instant-consumptie in hapklare brokken. Inleidingen die zulke fast-philosophy beogen zijn daarom van bedenkelijk gehalte. Een goede inleiding biedt oriëntatiepunten en motiveert tot verder lezen en denken. Om allerlei redenen is Nietzsche al lang het slachtoffer

De tweevoudige nietszeggendheid van Kerstmis

1. De nietszeggendheid van het christendom

a. De nietszeggendheid van de figuur Jezus

Enerzijds de nietszeggendheid van het christelijke verhaal. In enge zin, het vieren van de geboorte van Jezus Christus, Zoon van God. De wetenschap heeft de waarschijnlijkheid van het christelijke verhaal ernstig ondermijnd. De mens is een groepen levende primaat die rechtop loopt en voorzien is van een grote neocortex.

Een kritische blik op Heidegger, Was ist Metaphysik? (deel 3)

De derde paragraaf heet De beantwoording van de vraag. We mogen dus verwachten dat al onze vragen die rezen bij het lezen van de eerste en tweede paragraaf beantwoord zullen worden. Of in ieder geval de vraag van de oratie: 'hoe zit het met het niets?'

Het niets en het zijnde in het geheel

In de vorige paragraaf bleek Heidegger

Populair

Nietzsche over Jezus in Der Antichrist

Nietzsche eindigt Der Antichrist met een 'wet tegen het christendom'. Hij maakt echter vooraf onderscheid tussen de leer van Jezus en de leer van het christendom. De grap is: er was 'slechts een christen, en die stierf aan het kruis' (AC 39). Wat is Nietzsches interpretatie van Jezus en wat is de zin daarvan?

Jezus volgens Nietzsche: prediker van innerlijke vrede

In zijn

Russisch nihilisme bij Dostojevski

In besprekingen van het nihilisme wordt het Russisch nihilisme meestal al aparte stroming genoemd. In onderscheid met het 'filosofisch nihilisme', dat vooral verbonden is met Nietzsche, zou het Russisch nihilisme eerder een politieke beweging zijn (wikipedia). Достоевский (Dostojevski of Dostojewski) heeft een fraaie roman geschreven waarin deze nihilisten een hoofdrol spelen: Бесы (Boze geestenDemonen of in de nieuwe vertaling van Hans

Nietzsches zelfoverwinning

In de filosofie onderscheidt men allerlei soorten ethiek: deugdethiek, stoïcijnse ethiek, plichtsethiek, rationalistische ethiek, enzovoort. Nietzsche zette zich af tegen 'de moraal', toch bepleit hij een bepaalde houding die ik de ethiek van de zelfoverwinning noem. Eerst gaat deze houding louter Nietzsche persoonlijk aan, later de hele mensheid.

Zelfoverwinning bij Nietzsche

In Nietzsches werk en brieven spreekt hij hier en daar van

De drie stadia van de nihilist

Stadium 1: getroffen door nietszeggendheid

Hoewel onze wereld een wereld van doelmatigheid is, raakte de nihilist K. in een langdurige stemming van zinloosheid. Bij alles wat hem tegemoet trad, vroeg hij zich af: ‘wat heeft het mij te zeggen? Waarom zou ik me ermee bezighouden? De tijd tussen het heden en de dood is immers altijd te kort.’ Van al het