André van der Braak, Nietzsche and Zen

In his book Nietzsche and Zen. Self-overcoming without a Self (2013) André van der Braak compares the philosophy of Nietzsche with the work of some Zen thinkers. Through the works of Nāgārjuna, Linji, Dōgen en Nishitani he tries to give a new perspective (or multiple perspectives) on Nietzsche. The book is a great work of learning, especially on Zen philosophy. The stereotypical anti-intellectualism of Zen for example is revealed to be based on the philosophy of (among others) Linji. And other Zen thinkers, like Dōgen, were not anti-intellectual at all.

I shall not discuss the whole of the book here, but rather focus on Van der Braak’s method, which he expounds in the Preface and chapters 3 and 5. First, he adopts the method of ‘intercultural hermeneutics’ for his own book. Second, he interprets the philosophy of Nietzsche and of Zen thinkers as non-propositional way-seeking.

Comparative philosophy as intercultural hermeneutics

Van der Braak places his work within comparative philosophy. Rather than finding one universal, true perspective or just mapping out similarities and differences, he opts for a hermeneutical approach:

‘The aim is not to arrive at some static “objective truth” about reality, but to expand the range of possible interpretations and in this way

Paas en Peels, God bewijzen

In hun boek God bewijzen beargumenteren theoloog Stefan Paas en theoloog/filosoof Rik Peels dat het wel degelijk redelijk is om in God te geloven, zelfs als er geen argumenten voor het bestaan van God zijn. De filosoof vraagt routineus wat ze verstaan onder 'God', 'redelijk' en 'geloven'. Onder 'God' verstaan ze 'een wezen dat eindeloos veel machtiger en wijzer is dan

Nietzsches taal van het nihilisme

Het is verleidelijk een filosoof een theorie toe te schrijven, bijvoorbeeld: Nietzsche en zijn theorie van het nihilisme.1 Het trof me, toen ik filosofie ging studeren, dat ik opgezadeld werd met allerlei theorieën over van alles door een waaier aan filosofen, zonder dat gevraagd werd of de een gelijk en de ander ongelijk had, en vooral zonder te duidelijk te maken

Nietzsche over Jezus in Der Antichrist

Nietzsche eindigt Der Antichrist met een 'wet tegen het christendom'. Hij maakt echter vooraf onderscheid tussen de leer van Jezus en de leer van het christendom. De grap is: er was 'slechts een christen, en die stierf aan het kruis' (AC 39). Wat is Nietzsches interpretatie van Jezus en wat is de zin daarvan?

Jezus volgens Nietzsche: prediker van innerlijke vrede

In zijn

Het grote zwijgen der natuur

Wandelend in de Zwitserse bergen, stelde ik me de vraag: hoe begrijpt de hedendaagse mens de natuur? De natuur - wat is dat?

Berekening

De natuur is de grondstof voor alles wat de mens maakt: van baksteen tot soeplepel, van beton tot smartphone. Voor dit maken gebruikt hij het energie uit natuurlijke brandstoffen, van bruinkool tot zonne-energie. De natuur is een middel

David Foster Wallace, The Pale King

Voorstel: maak van juli de Maand van het Spanningsloze Boek. Alle pageturners op een hoop achterin. Vooraan: wikkels 'Niet gezien bij DWDD', het plot onthuld op de achterflap, blurbs: 'Totaal niet hilarisch', 'Wilde na elke pagina wegleggen', 'Saaier dan het mijne - Grünberg'. David Foster Wallace had zijn boek Infinite Jest (1996) de werktitel A Failed Entertainment gegeven. Hij wilde namelijk het entertainment

Kundun en laten

In de film Praesentia volgen we het leven van paus Pius VI (1775-1799): een nederig man met gevoel voor humor die zich serieus aan zijn zware taak wijdt. Begeleid door de spirituele klanken van Arvo Pärt genieten we van de pracht en praal van de pauselijke ceremonies en maken we het rooms-katholieke summum mee: het mysterie van de transsubstantiatie. De filmer

Meister Eckhart en de verwoestijnde ziel

Filosofen kunnen antwoord geven op de vraag naar de zin van het leven, zo denkt men. We kunnen deze misvatting gemakkelijk wegwimpelen. Anderzijds blijkt uit de vraag de common sense dat voor de moderne mens de zin van het leven niet een vast gegeven is, maar een vraag. De oude Grieken konden in ontsteltenis raken van het raadsel van de eenheid

Morton Feldman, Give My Regards to Eighth Street

In zijn vroege essays profileert Morton Feldman zich als pittig polemist. Hij verzet zich tegen een vooraf gestelde methode om een werk te componeren. Componisten die een idee opleggen aan hun muziek noemt Feldman academici (Boulez, Stockhausen). Deze componisten beschouwen onsystematische (veelal Amerikaanse) collega's (Varèse, Ives, Feldman) als amateurs, zij zelf zijn de professionals. Veel van deze professionals zijn volgens

Russisch nihilisme bij Dostojevski

In besprekingen van het nihilisme wordt het Russisch nihilisme meestal al aparte stroming genoemd. In onderscheid met het 'filosofisch nihilisme', dat vooral verbonden is met Nietzsche, zou het Russisch nihilisme eerder een politieke beweging zijn (wikipedia). Достоевский (Dostojevski of Dostojewski) heeft een fraaie roman geschreven waarin deze nihilisten een hoofdrol spelen: Бесы (Boze geestenDemonen of in de nieuwe vertaling van Hans

Denken bij muziek

Mocht je wensen na te denken bij muziek, dan moet je denken bij het ongehoorde wat er in de muziek en wellicht bij de luisteraar gebeurt, bij jouw ervaring van de muziek. Muziek laat zich echter moeilijk onder woorden brengen. Tenminste, de ervaring van de muziek, want over muziek is voldoende geschreven. Het denken woont in