Constant, New Babylon

Het Gemeentemuseum Den Haag heeft in de permanente opstelling enkele maquettes van Constant Nieuwenhuys' project New Babylon. Deze zomer stelt het museum het gehele project ten toon. Toen ik de maquettes voor het eerst zag, trof me de discrepantie tussen de bijgeleverde teksten en de werken zelf. Uit de teksten bleek Constant het project als een schets van utopische toekomst te zien, waarin de automatisering het dagelijks werk heeft overgenomen en iedereen een homo ludens is. Deze spelende mens krijgt binnen de voorgestelde architectuur de ruimte voor 'kollektieve kreativiteit'. De maquettes zelf echter bestaan uit enkele niveau's van acrylaat, ijzerdraad en metaal, voornamelijk in grijs en zwart. Het lijkt het meest op futuristische sovjet-architectuur: de nadruk op transparantie, openheid, speelveld moet de paranoïde angst door de totalitaire onderdrukking verhullen.

Architectuur van de verhullende onthulling

De verhullende onthulling is een bekend ontwerppatroon in de architectuur. In onze kapitalistische maatschappij worden kantoren gebouwd van glas en ingedeeld in open ruimten, onder het mom van transparantie en openheid. Deze gebouwen worden in beslag genomen door bijvoorbeeld banken, die geld met geld vermeerderen op een wijze die voor de passant verre van doorzichtig is. Zelfs geheel niet, want al het geld is virtueel: ontastbaar en onzichtbaar. Constants ontwerp doet ook denken aan

Recent

Huijer en Van Hees, Wij zijn allemaal migranten: een pleidooi voor Europese openheid

Ter gelegenheid van de Maand van de Filosofie met het thema 'Over de grens' publiceerden 'Denker des Vaderlands' Marli  Huijer en hoogleraar ethiek Martin van Hees een manifest: Wij zijn allemaal migranten: Een pleidooi voor Europese openheid. Zij wisten bovendien 182 academici en bekende Nederlanders te strikken om dit manifest te ondertekenen. Ik ga in dit stuk niet in op de
 

Paul van Tongeren, Nietzsche

Met filosofie beginnen is een hachelijke opgave. Er is geen eenvoudige basis waarmee je kunt starten en vervolgens op voort kunt bouwen. Filosofie is bovendien niet geschikt voor snelle instant-consumptie in hapklare brokken. Inleidingen die zulke fast-philosophy beogen zijn daarom van bedenkelijk gehalte. Een goede inleiding biedt oriëntatiepunten en motiveert tot verder lezen en denken. Om allerlei redenen is Nietzsche al lang het slachtoffer

De tweevoudige nietszeggendheid van Kerstmis

1. De nietszeggendheid van het christendom

a. De nietszeggendheid van de figuur Jezus

Enerzijds de nietszeggendheid van het christelijke verhaal. In enge zin, het vieren van de geboorte van Jezus Christus, Zoon van God. De wetenschap heeft de waarschijnlijkheid van het christelijke verhaal ernstig ondermijnd. De mens is een groepen levende primaat die rechtop loopt en voorzien is van een grote neocortex.

Een kritische blik op Heidegger, Was ist Metaphysik? (deel 3)

De derde paragraaf heet De beantwoording van de vraag. We mogen dus verwachten dat al onze vragen die rezen bij het lezen van de eerste en tweede paragraaf beantwoord zullen worden. Of in ieder geval de vraag van de oratie: 'hoe zit het met het niets?'

Het niets en het zijnde in het geheel

In de vorige paragraaf bleek Heidegger

Populair

De mens en het economisch totaalbeheer van de aarde

Men houdt hem voor een wagneriaans romanticus, zei Pierre Boulez over Mahler, maar ik hoor bij hem het begin van de hedendaagse klassiek muziek. Van Nietzsche zou hetzelfde gezegd kunnen worden. Een treffend voorbeeld van Nietzsches actualiteit is de beroemde nagelaten notitie 'Die Nothwendigkeit zu erweisen' (KSA 12:10[17], zijn spelling is minder hedendaags). Nietzsche bezint zich op

Een fenomenologie van de hedendaagse klassieke muziek

De hedendaagse klassieke muziek - zoals het onhandig heet - heeft de melodie losgelaten. Met de 'emancipatie van de dissonant' (Schönberg) is ook de luisterervaring veranderd. In het verleden ontstond er nogal eens tumult bij de première van een ongehoord stuk. Le Sacre du Printemps is het bekendste geval. Tegenwoordig hoeft men geen gendarmes op te trommelen om het publiek

Het echte leven

Het thema van de Maand van de Filosofie is dit jaar 'het echte leven'. De nadruk ligt bij de meesten op echt. Zo is het essay getiteld Echte vrienden. In het dagelijks leven horen we: 'Voetbal is voor gecoiffeerde vedetten met gevijlde nagels. Nee, wielrennen is het echte leven', 'Deze roman toont het echte leven', 'Zij kennen elkaar niet alleen

Waarheid als zelfmededeling

God is zintuiglijk niet vast te stellen

Het is tegenwoordig algemeen bekend: God bestaat niet. God kunnen we immers niet horen, niet zien, niet ruiken, niet proeven en niet aanraken. ‘God’ is kortom niet zintuiglijk vast te stellen.

God is intellectueel niet vast te stellen

In sleutelparagraaf 20 van zijn boek Gelatenheid bespreekt Gerard Visser Eckharts preek Quasi stella matutina.