De tweevoudige nietszeggendheid van Kerstmis

1. De nietszeggendheid van het christendom

a. De nietszeggendheid van de figuur Jezus

Enerzijds de nietszeggendheid van het christelijke verhaal. In enge zin, het vieren van de geboorte van Jezus Christus, Zoon van God. De wetenschap heeft de waarschijnlijkheid van het christelijke verhaal ernstig ondermijnd. De mens is een groepen levende primaat die rechtop loopt en voorzien is van een grote neocortex. Voor het bestaan van de mens is geen God de Schepper aan te pas gekomen; er is geen eeuwige ziel ingeblazen; er is geen goddelijke rede in ons verlicht. De levende wezens zijn geen instantie van een eeuwige Idee in de geest Gods. Het denken is niet top-down geëmaneerd, maar bottom-up ontstaan. Er heeft niet een oorspronkelijk mensenpaar Adam en Eva bestaan, en er is geen erfzonde begaan en er is geen Christus gekomen om die op te zich te nemen. Ook is het twijfelachtig of Jezus als een 'inspirerende leraar' aangemerkt kan worden. Ten eerste is het, met Nietzsche, nog maar de vraag of we met zijn leer kunnen instemmen. Er wordt wel heel laag ingezet. Maar primair is zijn leer nietszeggend, omdat zijn leer niet op een argumenten is gebaseerd, noch op een nadenken bij een ervaringen, maar op de voorspelling van zeer nabij einde der tijden.

Recent

Een kritische blik op Heidegger, Was ist Metaphysik? (deel 3)

De derde paragraaf heet De beantwoording van de vraag. We mogen dus verwachten dat al onze vragen die rezen bij het lezen van de eerste en tweede paragraaf beantwoord zullen worden. Of in ieder geval de vraag van de oratie: 'hoe zit het met het niets?'

Het niets en het zijnde in het geheel

In de vorige paragraaf bleek Heidegger

Een kritische blik op Heidegger, Was ist Metaphysik? (deel 2)

In mijn bespreking van de eerste paragraaf van Heideggers oratie Was ist Metaphysik? bleek dat Heideggers poging om, via een positivistische karakterisering van de wetenschap naar de metafysische vraag, naar het niets over te stappen mislukt. Bovendien kwam ook deze formulering van de wetenschap als betrokken op 'het zijnde - en verder niets' duister voor, aangezien niet duidelijk is wat

Beckett, Krapp’s Last Tape (snelrecensie)

Ik bezocht vanmiddag een uitvoering van Beckett's Krapp's Last Tape. Het stuk begon niet op tijd en het oudere echtpaar naast me - type: meegebrachte metalen drinkbus om medetoeschouwers optimaal te storen - waren daar knap ontstemd over. De heer stond op om te vragen wat er scheelde. Bij een Beckett-toneelstuk niet kunnen wachten tot het begint (het plot! de actie!), dat

Een kritische blik op Heidegger, Was ist Metaphysik?

De onthulling van Heideggers antisemitische uitspraken is weliswaar geen weerlegging van zijn gehele denken, maar wel van zijn filosofische methode. Als je, levend in een dictatuur waarvan je weet dat ze joden uit de maatschappij weert, gewelddadig belaagt en wegvoert, zonder enige spoor van twijfel of zelfkritiek antisemitische beweringen verweeft in je filosofische denken, dan is je benadering van filosofie fundamenteel gebrekkig. Dit treft

Populair

De mens en het economisch totaalbeheer van de aarde

Men houdt hem voor een wagneriaans romanticus, zei Pierre Boulez over Mahler, maar ik hoor bij hem het begin van de hedendaagse klassiek muziek. Van Nietzsche zou hetzelfde gezegd kunnen worden. Een treffend voorbeeld van Nietzsches actualiteit is de beroemde nagelaten notitie 'Die Nothwendigkeit zu erweisen' (KSA 12:10[17], zijn spelling is minder hedendaags). Nietzsche bezint zich op

Een fenomenologie van de hedendaagse klassieke muziek

De hedendaagse klassieke muziek - zoals het onhandig heet - heeft de melodie losgelaten. Met de 'emancipatie van de dissonant' (Schönberg) is ook de luisterervaring veranderd. In het verleden ontstond er nogal eens tumult bij de première van een ongehoord stuk. Le Sacre du Printemps is het bekendste geval. Tegenwoordig hoeft men geen gendarmes op te trommelen om het publiek

Het echte leven

Het thema van de Maand van de Filosofie is dit jaar 'het echte leven'. De nadruk ligt bij de meesten op echt. Zo is het essay getiteld Echte vrienden. In het dagelijks leven horen we: 'Voetbal is voor gecoiffeerde vedetten met gevijlde nagels. Nee, wielrennen is het echte leven', 'Deze roman toont het echte leven', 'Zij kennen elkaar niet alleen

Waarheid als zelfmededeling

God is zintuiglijk niet vast te stellen

Het is tegenwoordig algemeen bekend: God bestaat niet. God kunnen we immers niet horen, niet zien, niet ruiken, niet proeven en niet aanraken. ‘God’ is kortom niet zintuiglijk vast te stellen.

God is intellectueel niet vast te stellen

In sleutelparagraaf 20 van zijn boek Gelatenheid bespreekt Gerard Visser Eckharts preek Quasi stella matutina.