De maand april was weer 'maand van de filosofie'. Dit jaar ging deze maand tamelijk geruisloos voorbij. De belangrijkste reden zal het bloedeloze theologenthema zijn geweest: 'verzoening'. Voer voor platitude-filosofen. Wat valt ervan te zeggen? Wat valt er filosofisch van te zeggen? Wat heeft de filosofie überhaupt nog te zeggen? Heeft de wetenschap niet de wereld van de filosofie afgenomen? Is de filosofie ten einde? Heidegger hield in 1964 een voordracht met een titel die me altijd heeft aangetrokken sinds ik ervan hoorde: Das Ende der Philosophie und die Aufgabe des Denkens (uitgegeven in: Zur Sache des Denkens). Heidegger is meestal zeer precies wanneer het op titels aankomt; de voordracht bestaat uit twee delen.

1. Het einde van de filosofie

a. De filosofie

Wat is filosofie? Filosofie is metafysica. Metafysica vraagt naar het zijn van het zijnde; zij denkt hoe het zijnde (wereld, mensen, God) in het zijn samen hoort. Zij denkt het zijn van het zijnde op de wijze van het funderend voorstellen

1. Fundament, grond. De grond is dat vanwaaruit het zijnde is wat en hoe het is. In de filosofie is het zijn van het zijnde (bijv. de idea, de eidos, de Vorstellung) deze grond. Het zijn fundeert het zijnde in zijn aanwezigheid

...