Alle lof voor de vlotte presentatie van deze belangrijke tekst van M. Heidegger, waarin hij iets waagde, net zoals hij , naar eigen zeggen, ook in Bremen, iets had gewaagd in 1930 met zijn lezing Vom Wesen der Wahrheit. Badineren doet Heideggers denken echter geen goed. Heidegger is niet ‘klein’ te krijgen. Heidegger light is geen Heidegger meer, net zo min als Bach light nog Bach is.
Mag ik zo vrij zijn er op te wijzen dat, naar mijn mening, in uw tekst een paar belangrijke elementen onvoldoende uit de verf komen?
De rijkdom van ‘vat’ en ‘bevatten’ wordt wat magertjes onbesproken. Een kruik bevat nooit zichzelf. Een kruik bevat steeds iets anders. En respecteert dat andere steeds in zijn anders zijn. Geen versmelting. Geen fusie. Hier speelt de ‘Nähe’ en ‘Ferne’ uit de ‘Hinweis’. Het water echter is de kruik wel nabij (Nähe), maar behoudt zijn eigenheid (Ferne). Geen sprake van vermenging of van fusie. Wel wederzijdse betrokkenheid.
Bevatten is een dienst. Bevatten is een vorm van interactie waarin twee zijnden elkaars krachtlijnen in elkaars verlengde leggen, of elkaars tegenstellingen aanvullen: de vastigheid van de kruik biedt gestalte en vorm aan het vormloze, vlietende water.

Ook de leegte van de kruik bleef onderbelicht. Heidegger nam geen ‘vol’ ding, geen kluit aarde, geen basaltzuil, maar een lege kruik. Het gaat hem Heidegger juist om die leegte, om dat niets, om dat Nichts! De leegte draagt heel de boodschap die Heidegger met deze lezing wil brengen. Het is de onbepaaldheid van de leegte die het water toelaat zichzelf te blijven. Leegte is een heel speciale bron van zijn: een eindig zijnde met een openheid naar het oneindige zijn, en dat daarin een openruimte aanbiedt opdat b.v. het water water zou kunnen zijn.
De leegte van de kruik doet het. De kruik cijfert zichzelf erin weg om totaal beschikbaar te zijn.
Ook leegte is een dienstbaar zijn aan de eigenheid van wat ingegoten wordt, aan het anderszijn.

En laatste puntje nog: ‘Ding als ding’ heeft een rijkere inhoud, dacht ik. Die rijkdom schuilt in het schamele ‘als’. ‘Als‘ legt elke dwang van de lineaire lam. In dit ‘als’ zit de vrijheid van onvoorstelbaar veel interactiemogelijkheden. ‘Als’ is de hoeder van het ‘Geviert’! Die ‘als’ is een los-vaste band: openheid en verbondenheid; eindigheid die openstaat naar oneindig.

In deze lezing zet Heidegger weer eens elke causaliteitsgedachte bij het gevaarlijk afval, een vorm van denken die uitloopt op de atoombomexplosie. Hij vervangt ze door verbondenheid, betrokkenheid, ogivaliteit. Via dit onooglijke ding, deze banale kruik, geeft Heidegger ons een ‘Einblick’ in een lieve , wel-willende wereld, waarin leegte druk bevolkt lijkt.