Het is niet eenvoudig, zo niet onmogelijk om iets zinnigs van muziek te zeggen. Je kunt je waardering of afkeuring uitspreken, het is mooi of lelijk, goed of slecht. Je kunt iets zeggen van de uitvoering, over het leven van de componist en zijn levenssituatie tijdens het componeren, over het tempo, over het contrast, etc. Maar dat alles valt in het niet bij het beluisteren van de muziek zelf. Waarom toch het gepraat en geschrijf over muziek? Alleen omdat het schrijver er aardigheid in heeft en de lezer ook ‘en de rest is onzin’, zoals Karel van het Reve over literatuurgeschiedenis zegt? Nee, het is meer dan dat. Van elke stukje over muziek is te hopen dat het de luisterervaring verandert, aanvult, verrijkt. Je hoort na het lezen ervan iets meer, iets anders, iets beter.
Bachcantate 56
13 augustus 2010
Het is niet eenvoudig, zo niet onmogelijk om iets zinnigs van muziek te zeggen. Je kunt je waardering of afkeuring uitspreken, het is mooi of lelijk, goed of slecht. Je kunt iets zeggen van de uitvoering, over het leven van de componist en zijn levenssituatie tijdens het componeren, over het tempo, over het contrast, etc. Maar dat alles valt in het niet bij het beluisteren van de muziek zelf. Waarom toch het gepraat en geschrijf over muziek? Alleen omdat het schrijver er aardigheid in heeft en de lezer ook ‘en de rest is onzin’, zoals Karel van het Reve over literatuurgeschiedenis zegt? Nee, het is meer dan dat. Van elke stukje over muziek is te hopen dat het de luisterervaring verandert, aanvult, verrijkt. Je hoort na het lezen ervan iets meer, iets anders, iets beter.
Het metafysisch verzet tegen de dictatuur van de wetenschap
11 juni 2010
Heidegger sprak in een brief aan de Zwitserse psychiater Medard Boss van de hedendaagse 'dictatuur van de wetenschap' (Zollikoner Seminare). Uit andere uitspraken van 'de late Heidegger' valt af te leiden dat hij deze dictatuur voor totaal houdt - of op zijn minst ... Niets cadeau. Het niets van de ziel
2 juni 2010
De wetenschap meent dat zij de metafysica heeft overwonnen. Dat is juist. Er spelen twee standpunten: het standpunt van de metafysica en het standpunt van de wetenschap. In zijn essay Niets cadeau. Een filosofisch essay over de ziel onderscheidt Gerard Visser een derde standpunt. ... De gelijkschakeling der universiteit
2 mei 2010
Bij elke landelijke verkiezing rekent het Centraal Planbureau (CPB) de verkiezingsprogramma's door. Voor het eerst heeft de Excentrische Orde voor de Filosofie (EOF) de partijprogramma's van de politieke partijen doorgerekendgedacht. We hebben ons gericht op één onderwerp: de universiteit. De hedendaagse universiteit is een managementuniversiteit geworden: in plaats ... Duits socialisme
21 april 2010
Soms kom ik een boek tegen waarvan ik denk: die koop ik wel als paperback of in de ramsj. Het betreft uiteraard boeken, gewichtig gezegd, aan de periferie van mijn interessesfeer. Zo'n boek was J.A.A. van Doorn's Duits socialisme. Het falen van de sociaal-democratie en de ... Parijse psychoanalyse
12 februari 2010
De boekhandel als spiegel
Het is altijd een klein genoegen om in een andere stad de lokale boekhandel te bezoeken. Ik koester de illusie dat het aanbod van de boekhandel een spiegel is van wat er lokaal speelt. Een illusie, want als je hier in Leiden de selexyzzzzzz-boekhandel Kooyker binnenstapt en op de eerste verdieping een blik werpt op de rekken ...One-Dimensional Man
13 januari 2010
In 1964 publiceerde Herbert Marcuse zijn One-Dimensional Man (full text). Hij beweert dat onze samenleving niet vrij is, zoals we beweren, maar onvrij. Onze ‘advanced industrial society’ is onvrij, omdat het individu onderdrukt wordt.
Hoezo? Het individu mag in onze samenleving toch doen en
...Het einde van ‘t jaar
16 december 2009
J.C. Bloem is vooral bekend van de regel 'Domweg gelukkig, in de Dapperstraat'. Het gedicht 'De Dapperstraat' is dubbelzinniger dan de bekende regel suggereert.
De lege ziel
28 oktober 2009
De letterlijke interpretatie
In de bijbelscène die bekend staat als 'de tempelreiniging' laat Jezus zich van zijn woedende en gewelddadige kant zien:Jezus ging de tempel binnen, hij joeg iedereen weg die daar iets kocht of verkocht, gooide de tafels van de geldwisselaars en de stoelen van de duivenverkopers omver en riep hun toe: ‘Er staat geschreven: “Mijn huis moet een huis...
In nabijheid van het ding
30 september 2009
In 1950 hield Heidegger een voordracht met de eenvoudige titel Das Ding (te vinden in Heidegger, Vorträge und Aufsätze). Deze voordracht staat erom bekend dat Heidegger bespreekt wat een Krug eigenlijk is. Ik had voorheen (uit tweede hand) de indruk dat het ging om een Duitse bierpul, zo eentje met een dekseltje bovenop – mogelijk speelt Heideggers heimatliche ...
Gesprek over het nihilisme (3). Atheïsme en nihilisme.
10 augustus 2009
Neochronos: In onze vorige twee gesprekken bespraken we (1) wat 'nihilisme' betekent, (2) in hoeverre het volgens Nietzsche het allergevaarlijkst is en (3) onze indifferentie ten aanzien van zijn poging tot overwinning van het nihilisme.
- 'Nihilisme' bleek te betekenen: de radicale afwijzing van