Etiket 'nihilisme'

De mens en het economisch totaalbeheer van de aarde

Men houdt hem voor een wagneriaans romanticus, zei Pierre Boulez over Mahler, maar ik hoor bij hem het begin van de hedendaagse klassiek muziek. Van Nietzsche zou hetzelfde gezegd kunnen worden. Een treffend voorbeeld van Nietzsches actualiteit is de beroemde nagelaten notitie 'Die Nothwendigkeit zu erweisen' (KSA 12:10[17], zijn spelling is minder hedendaags). Nietzsche bezint zich op 'jene unvermeidlich bevorstehende Wirthschafts-Gesammtverwaltung der Erde' (Mark Wildschut vertaalt: dat voor de toekomst onafwendbare economisch totaalbeheer van de aarde). Het 'bevorstehende' (toekomstige) kan inmiddels gerust worden weggelaten. De generatie '68 heeft de laatste hindernissen weggenomen. De economische mens, de laatste mens, dat ben jij.

De Übermensch en het economisch totaalbeheer van de aarde

De notitie begint aldus:
'Die Nothwendigkeit zu erweisen, daß zu einem immer ökonomischeren Verbrauch von Mensch und Menschheit, zu einer immer fester in einander verschlungenen „Maschinerie“ der Interessen und Leistungen eine Gegenbewegung gehört.' (De noodzaak aan te tonen dat er bij een steeds economischer verbruik van mens en mensheid, bij een steeds hechter verstrengelde 'machinerie' van belangen en prestaties een tegenbeweging hoort).
De machinerie is een machine waarin de mensen kleine, aan elkaar aangepaste radertjes zijn. Het type mens dat in de machinerie past is 'een stilstand in het niveau van de ...

De drie stadia van de nihilist

Stadium 1: getroffen door nietszeggendheid

Hoewel onze wereld een wereld van doelmatigheid is, raakte de nihilist K. in een langdurige stemming van zinloosheid. Bij alles wat hem tegemoet trad, vroeg hij zich af: ‘wat heeft het mij te zeggen? Waarom zou ik me ermee bezighouden? De tijd tussen het heden en de dood is immers altijd te kort.’ Van al het ...

Gesprek over het nihilisme (3). Atheïsme en nihilisme.

Nietzche, Die fröhliche Wissenschaft

Neochronos: In onze vorige twee gesprekken bespraken we (1) wat 'nihilisme' betekent, (2) in hoeverre het volgens Nietzsche het allergevaarlijkst is en (3) onze indifferentie ten aanzien van zijn poging tot overwinning van het nihilisme.

  1. 'Nihilisme' bleek te betekenen: de radicale afwijzing van

...

De Schriftkritiek betwist

Naar aanleiding van mijn vorige stukje (De Schrift betwist*) bereikte mij het verzoek om een tegengeluid (vernietigend) te bespreken, te weten Tim Keller, In alle redelijkheid. Christelijk geloof voor welwillende sceptici (2008, vert. van The Reason for God - Belief in an Age of Skepticism). Het boekje bestaat uit twee delen. In het eerste deel probeert Keller de bezwaren ...

Duitse Romantiek

Duitse RomantiekEen bezoek aan de lokale boekhandel stemt moedeloos. Wat te midden van de vele rekken en kleurrijke stapels is het lezen waard? Het lichte, het middelmatige en het populaire dringt zich aan je op. Menigmaal verlaat je zwaar te moede deze woestijn met lege handen. Soms tref je echter een kleine ...

Gesprek over het nihilisme (2). Gevaar en overwinning.

De biologische toon

N: Kun je de vorige keer samenvatten?

A: Wat vroegen ons af wat 'nihilisme' betekent. In tegenstelling tot de definite in de Van Dale concludeerden we dat het geen leer is, maar radicale twijfel aan de mogelijkheid van enig op zichzelf staande waarde, zin of doel.

Het nihilisme dat volgens Nietzsche voor de

...

Gesprek over het nihilisme. Wat is dat – nihilisme?

Neochronos, een wel heel verre leerling van Socrates, in gesprek met Apollodoros.

Nihilisme - een leer?

A: Zo, dus: nihilisme! Wat is nihilisme eigenlijk?

N: Je bent te lui om in het woordenboek te kijken?

A: Goed, wijsneus, dan kijk ik eerst in het woordenboek. Van Dale geeft wel vier betekenissen, maar ik zat niet te denken aan Russisch

...